Legends (People and Places)

Mga Alamat (Mga Tao at Mga Lugar)

Ang Istorya ng Paglikha
(The Story of Creation)

Nang magsimulang likhain ang mundo, walang kapatagan, pawang karagatan at kalangitan lamang at sa pagitan nito ay ang isang uwak. Isang araw ang ibong ito’y napagod na sa kakalipad, ngunit wala naman siyang makitang kapatagan na mapagpapahingahan, kaya’t naisipan niyang tumuntong sa karagatan hanggang sa magsimulang bumuhos ang tubig mula sa kalangitan. Upang maibalik ang tubig sa karagatan, bumuhos ang tubig sa iba’t-ibang parte pa ng mga isla hanggang sa hindi na makita pa ang ibang parte nito. At inutusan ng ulap ang uwak na maghanap ng tuyong isla upang doon manirahan at magtayo ng sariling pugad.

At ngayon sa pagkakatagpo ng lupa at ng tubig, nagkaroon sila ang anak na tinawag na kawayan. Isang araw habang paluang-lutang ang kawayan sa tubig, naipit nito ang paa ng uwak na nasa tabing dagat. Sa galit ng uwak sa kanyang pagkakaipit pinagtutuka niya ang kawayan, sa isang banda ng kawayan ay lumabas ang isang lalaki at sa kabila naman ay isang babae.

Isang lindol ang tumawag sa mga ibon at isda upang makita nila kung anong dapat gawin sa dalawang iyon, at napagdisisyunan nilang ipakasal ang mga ito. Marami silang naging supling at mula doon, nanggaling ang ibat-ibang lahi ng mga tao.

Ilang sandali lamang napagod na ang dalawa dahil sa dami ng kanilang mga naging anak. Hiniling nilang mapalayo na sa mga ito, ngunit alam nilang wala silang mapupuntahan. Ilang araw pa ang lumipas ay lalong dumami ang mga bata at halos hindi na nila iyon mabilang, at wala narin silang kapahingahan. Isang araw, dahil narin sa ang ibang bata ay may pagkamatigas ang ulo, nakukuha na niyan paluin ang mga ito.
Iyon ay labis na ikinatakot ng mga bata, nagtatakbo sila kahit saan. Ang ilan ay nagsipagtago sa mga kwarto ng bahay. Ang iba ay nagtago sa dingding, ang iba’y tumakbo palabas. Ang ila’y nagtago sa kakalanan at ang iba nama’y nagtungo sa dagat.

Ang nangyari ngaun ay, ang lahat nang nagsipagtago sa mga kwarto ay naging pinuno ng mga isla, ang mga nagtago naman sa dingding ay naging mga alipin, ang mga tumakbo palabas ay mga naging timawa. Lahat naman ng mga nagtago sa kakalanan ay mga naging taong may maiitim na kulay ang mga balat at ang mga nagsitungo sa dagat ay hindi na nakita at sa pagbabalik ng mga anak nito’y, mayroon nang mapuputing balat.

Bakit ang mga Patay ay Hindi na Bumabalik
(Why Dead Come Back No More)

Matagal ng panahon ang nkalilipas, mayroong isang napakabait na babae na may tatlong maliliit na anak. Mahal na mahal niya ang kanyang mga anak at nagtatrabaho siya ng mabuti para may mapakain niya ang mga ito.

Isang araw siya ay nagkasakit at sa maikling panahon siya ay namatay. Ang kanyang espiritu ay napunta sa Kadungayan, at siyempre, maganda ang kanyang naging buhay, ngunit isang gabi naalala niya ang kanyang mga kaawa-awang mga anak na naiwan niya sa mundo. Iniisip niya na walang nag-aalaga sa kanila at maaaring sila ay gutom na at nilalamig. At sa pagkahabag sa kahyang mga anak nagdesisyon siya na bumalik sa mundo.

Nang dumating siya sa kanilang bahay, tinawag niya ang panganay niyang anak upang buksan ang pinto. Nakilala ng bata ang boses ng kanyang ina at kaagad niya itong pinagbuksan ng pinto. Pumasok siya t kinausap sila, ngunit hindi nila ito makita dahil sobrang dilim at ang kanilang apoy ay patay na. Hindi na muling nagpaningas ng apoy ang mga bata mula ng namatay ang kanilang ina. Masyado pang maliliit ang mga ito, upang makapagpaningas ng apoy.

Inutusan niya ang kanyang panganay na anak upang humingi ng apoy sa kapitbahay. Ang kaawa-awang bata ay nagpunta sa unang bahay, subalit ng sinabi niyang kailangan niya ng apoy para sa kanyang ina na nagbalik, tumawa lamang ang mga ito. Hindi nila ito binigyan ng apoy. Pumunta siya sa kasunod na bahay ngunit ganoon din ang nangyari. At, punata siya sa kasunod na bahay, mula sa isang bahay patungo sa is pa, ngunit wala kahit isa sa kanila ang naniwala na nagbalik ang kanyang ina. Inisip nila na ang kaawa-awang bata y nawawala na sa katinuan. Kaya bumalik ang bata sa kanilang bahay na walang dalang apoy. Ang babae ay galit na galit sa lahat ng mga taong nagdamot. Sinabi niya, “Kailangan ko bang mamatay sa ikalawang pagkakataon dahil sa pagiging makasarili ng mga tao? Halikayo mga anak ko, pumunta tayo sa mas magandang lugar kung saan ako nanggaling – Kandungayan. Doon ay walang makasariling tao.”

Kumuha siya ng banga ng tubig at lumabas sa bakuran. Sumigaw siya sa lahat ng tao, “Ah, Napakamakasarili ninyong lahat. S pagkakataong ito lahat ay gagayahin ang aking halimbawa. Walang sinuman ang makakabalik sa mundo pagkatapos nilang mamatay.” Sa mga katagang ito hinagis niya ang banga sa isang malaking bato, lumikha ito ng nakapangingilabot na tunog. Ang lahat ay natahimik dahil sa takot.

Kinabukasan, ang mga tao ay lumabas upang makita ang naging sanhi ng tunog. Nakita nila ang mga butil ng banga at gayundin ang tatlong bata na patay na. Ngayon ay napag-isip-isip nila na totoong nahgbalik nga ang babae ng ganing iyon at sa kanyang galit dahil sa kanilang pagiging makasarili, na naging dahilan ng pagkasawi ng mga bata. Ang mga tao ay nanlumo dahil sa hindi nila pagbibigay ng apoy sa batang babae.
Mula noon wala nang patay na tao ang nakabalik sa mundo.

Ang Alamat ng Tagalog
(The Legend of Tagalog)

Alam nating lahat na ang mga Filipno ay may ibat-ibang uri ng lahi: merong Ilokano, mga kapampangan, Bisaya, Bikolano, at ang mga tagalog.

Sa malawak na rehiyon ng Luzon, may isang siyudad na pawang puro kalalakihan ang nakatira. Ang siyudad na ito sagana sa mga puno, magandang bulaklak at ilog na inaagusan ng malinaw na tubig. Ngunit may mas kinahuhumalingan ng mga kalalkihan doon ay ang isang magandang dalaga.

Ang dalagang ito ay si Maria. Marami siyang manliligaw na nanggagaling pa sa ibang lugar at sumubok na hangin ang kamay nito. Ngunit sa kabila nito’y nanaliti paring walang pakialam at hindi mapakali si Maria. Dahil sa kanyang kabaitan. Nantiling hindi nababahala ang kanyang mga manliligaw kaya’t siya’y nakaisip ng paraan. Pinatawag niya ang lahat ng mga kalalakihan at sinabing, “Lahat kayo ay mababait at mapagkakatiwalaan kaya’t ako’y nahihirapang pumili sa inyong lahat. Kaya’t ako’y nagdesisyong gumawa ng isang pagsusulit”.

“Pakakasalan ko ang unang lalaking makagbibigay ng isang malaki, buhay at malakas na ahas,” ang sambit ni Maria.

“Ipinapangako kong magdadala ako ng isa Maria. Kahit na magbuwis pa ako ng buhay, ibibigay ko sa iyo kung ano man ang iyong kahilingan.”

Si Ilog ay kilala bilang isang lalaking matapang. Umalis siya kaagad upang tuparin ang kanyang pangako.
Nagbulungan ang mga kalalakihan doon. Nasisiguro nilang hindi na makakabalik pa si Ilog. Naghintay sila sa pagbabalik ni Ilog ngunit hindi na ito nakabalik. Nalungkot si maria sa pangyayaring iyon, maging siya man ay nanghihinayang sa pagkawala ng matapang na si Ilog. Ilang oras ang nakaraan nakabalik na si Ilog. Nakagulo ang mga tao ng makita si Ilog. Sa pagdating ni Ilog hawak-hawak na niya ang nahuling malaking ahas.

“Maria,” ang tawag ni Irog. “Dala-dala ko na ang hinihiling mong ahas. Ano pang maaaari kong gawin upang mapaligaya?”

“Putulin mo na!” Ang sambit ni Maria.

May dumating na mga espanyol, tinanong nila ang mga taga-roon kung nasaan ba silang lugar dahil sila’y naliligaw ngunit walang pumansin sa kanilang pagtatanong, dahil ang mga tao’y napukaw ang atensyon sa ahas at kay Maria. Nang makita ni Maria ang ahas na nagwawala napasigaw si Maria.

“Taga, Ilog! Taga, Ilog!”, nasambit na lamang ng pasigaw ni Maria kay Ilog, upang hindi makalapit pa ang ahas sa kanya.

Ang dalawang espanyol, nasagot na ang kanilang katanungan, dahil sa paulit-ulit ng pagsambit ni Maria ng salitang TAGA-ILOG, TAGA-ILOG at hindi naglaon ay naging TAGALOG.

Si Adan at Eba ng mga Tagalog
(Adam and Eve of the Tagalog)

Daang taon na ang nakaraan, nang ang Luzon ay hindi pa tinitirahan. Si Bathala – ang dakilang panginoon – na katulad ni Lam-Ang – ang diyos ng mga Bisaya – Si Lam-Ang na nasa ilalim ng pamumuno ng iba, ang kaharian naman ni Bathala’y isang patay na disyerto noon. Nananatili paring nasa kamay ni Bathala ang paglalang sa mga tao ngunit hindi ang pagkain para sa mga ito, kaya’t humingi siya ng payo kay Diwata, ang dakilang diyosa ng kalawakan.

Sinabi ni Diwata kay Bathala na isang araw ay magpapadala siya ng anghel sa mundo upang doon may magtanim ng mga buto. Ang pangakong iyon ng anghel ay kanyang tinupad, at sinimulan na nga ni Bathala ang pagtatanim ng buto sa buong Luzon. Ilang sandali lamang ay napuno na ang islang iyon ng mga puno at halaman at handa nang mapakinabangan ng mga tao.

Hindi naglaon, nilikha ng ni Bathala si Adan at si Eba, ang mga ninuno ng mga tagalog. Kahit na pinagbawalan na sila sa pagkain ng berdeng prutas ng isang halaman ay sinuway parin nila iyon at kinain ito. Sa karampatang parusa sa kanila, sila’y nalason na naging sanhi ng isang matinding karamdaman. Ngunit hindi sila namatay sa kabila ng nangyari. At naging sa naging resulta ng kanilang karansan, pinangalanan nila ang prutas ng iyon na lason.

Dahil sa matinding konsensya ni Adan at Eba ay humingi sila ng tawad kay Diwata. Sa kautusan ng Diwata, pinatawad na ni Bathala ang dalawa, ngunit ang lason ay nanatiling makamandag. Upang maiwasan ang kapahamakan, isang anghel ang ipinadala sa mundo. Naglagay siya ng mga marka sa palibot ng nakalalasong buto at ang markang iyon ay makikita simula sa araw na iyon. Hindi nagtagal, ang pangalan ng halamang iyon na lason ay naging lanzon. Ang pangalan na iyon ang ginagamit parin magpasa hanggang ngayon.

Ang Alamat ni Bernardo Carpio
A Philippine Legendary Hero

Nuong panahon nang ang Pilipinas ay nasasakop pa ng mga Kastila ay mayruong mag-asawang naninirahan sa paanan ng bundok ng San Mateo, Rizal. Ang mag-asawa ay mahirap lang subali’t sila ay mabait, masipag, matulungin, at makadiyos. Sa mahabang panahon nang kanilang pagsasama ay hindi sila agad nagkaanak. Ganun pa man sila ay masaya sa kanilang buhay at matulungin sa kapwa lalu na tulad nilang naghihirap, at sa mga may sakit. Ang mga bata sa kanilang pook ay inaaruga nilang parang mga tunay na anak habang patuloy silang umaasa na balang araw ay magkakaruon din sila ng sariling anak.

Dahil sa kanilang ipinamalas na kabutihan, pagtitiis, at pananalig ay kinaawaan din sila ni Bathala at dininig ang kanilang panalangin na magkaruon ng sariling anak. Sa wakas ay biniyayaan sila ng isang malusog na sanggol na lalaki. Bukod duon, biniyayaan din ni Bathala ang sanggol ng pambihirang lakas at kisig simbolo ng lakas ng pananalig at kagandahang loob na ipinamalas ng kanyang mga magulang.

Maliit pa lang ay kinakitaan na si Bernardo ng pambihirang lakas at kisig. Ilang linggo pa lang mula nang siya’y ipinapanganak ay nagagawa na niyang dumapa at gumapang mag-isa kaya minsan ay muntik na siyang mahulog sa hagdanan ng kanilang munting kubo kundi naagapan ng isang kastilang pari na nuon ay dumadalaw sa kanilang pook upang magturo ng Kristiyanismo.

Sa suhestiyon ng kastilang pari na humanga sa lakas at kisig ng sanggol, siya ay pinangalanang Bernardo Carpio ng kanyang mga magulang. Hinango ang kanyang pangalan kay Bernardo de Carpio, isang matapang, bantog, makisig, at maalamat na mandirigma sa bansang Espanya. Eto ay parang nagbabadya sa magiging maalamat ding buhay ni Bernardo Carpio sa Pilipinas.

Habang lumalaki ay lalung nagiging kagila-gilalas ang pambihirang lakas ni Bernardo. Mahigit isang taon pa lang ay nagagawa niyang bunutin ang mga pako sa kanilang sahig sa kanyang paglalaro. At kapag isinasama siya ng ama sa pangangaso ay parang walang anuman na binubunot ni Bernardo ang ilang mga puno upang makagawa ng daanan sa masukal na kagubatan ng San Mateo.

Tulad ng kanyang mga magulang si Bernardo ay lumaking mabait, matulungin, at matatag ang loob. Minsan sa kanyang pamamasyal sa gubat, ay may natanaw siyang kabayo na nahulog sa bangin at napilay. Agad na nilusong ni Bernardo ang bangin upang sagipin at tulungan ang kabayo. Parang walang anuman na pinasan at iniahon niya ang kabayo sa bangin at dinala sa kanilang bahay upang gamutin at alagaan.

Sa kanyang pag-aalaga, ang bahagi ng enerhiya ni Bernardo ay dumaloy mula sa kanyang mga kamay at bumahagi sa kabayo na naging dahilan upang mabilis etong gumaling at nagsimulang nagpamalas din ng pambihirang lakas at bilis. Dahil sa tanglay na lakas at bilis ang kabayo ay tinawag niyang si Hagibis at mula nuon si Bernardo at si Hagibis ay laging magkasama sa pamamasyal sa kabundukan ng San Mateo.

Samantala, ang pagmamalupit at paninikil ng mga Kastila sa mga karapatan at kalayaan ng mga Pilipino ay lalung nag-ibayo. Mapagtiis man ang mga Pilipino ay dumating din ang panahon na hindi na nila matanggap ang pang-aapi ng mga dayuhan. Ang mga kalalakihan ay nagsimulang magpulong-pulong at bumuo ng mga pangkat sa hangaring ipaglaban ang karapatan at kalayaan ng mga Pilipino. Dahil sa kanyang taglay na pambihirang lakas at pagiging makabayan ay napili si Bernardo na namuno sa namimintong himagsikan laban sa mga Kastila.

Nang makarating sa kanilang kaalaman ang nagbabantang himaksikan ng mga Pilipino, lalu na nang mapag-alaman nilang si Bernardo ang napipisil na mamuno, ay labis na ikinabahala eto g mga Kastila. Dahil sa pambihirang lakas at tapang na taglay nito ay alam nilang mahihirapan silang igupo ang anumang himagsikan at malamang na magtagumpay pa eto.

Dahil sa kanyang matatag na pamumuno at pambihirang lakas ay nabahala ang mga kastila sa magagawa ni Bernardo upang maging matagumpay ang himaksikan laban sa mga mananakop. Dahil dito ay gumawa ng patibong ang mga kastila. Diumano ay inanyayahan nila si Bernardo sa isang pagpupulong upang diumano ay dinggin ang karaingan ng mga Pilipino subalit eto ay bitag lamang upang sa tulong ng isang engkanto ay maipit sa nag-uuntugang bato at hindi na makapamuno sa himagsikan.

Lihim sa mga mamamayan, nuong panahon na iyon, ang mga Kastila ay may nahuling isang engkantado na kasalukuyan nilang isinasailalim sa eksorsismo (exorcism), isang pamamaraan ng simbahan upang sugpuin ang masamang ispiritu na sumapi sa katawan ng engkantado.

Dahil sa takot na magtagumpay ang himagsikan sa pamumuno ni Bernardo ay nakipagkasundo ang mga paring Kastila sa ispiritu na sumapi sa engkantado na ititigil nila ang eksorsismo (exorcism) kung tutulungan sila nito na masupil si Bernardo. Sa paniniwala ng mga Kastila, ang pambihirang lakas ni Bernardo ay matatapatan lamang ng agimat na taglay ng engkantado.

Hindi nag-aksaya nang panahon ang mga Kastila. Agad nilang inanyayahan si Bernardo sa isang pagpupulong upang diumano ay dinggin ang karaingan ng mga Pilipino. Subali’t sila ay may nakahandang bitag kay Bernardo. Sa pagdaraanan patungo sa isang yungib ay naghihintay ang engkantado na nagtatago sa likuran ng magkaparis na naglalakihang bato. Pagdaan ni Bernardo ay ginamit ng engkantado ang kanyang agimat upang pag-umpugin nito ang naglalakihang bato sa pagnanais na ipitin at patayin si Bernardo.

Dahil sa pagkabigla ni Bernardo ay hindi siya nakaiwas at unti-unting siyang naipit ng nag-uuntugang bato. Ginamit niya ang kanyang lakas upang pigilan ang mga bato subalit ang kanyang lakas ay may katapat na lakas na nagmumula sa agimat ng engkantado.

Nang hindi bumalik si Bernardo kay Hagibis na naghihintay sa may paanan ng yungib ay naramdaman nitong may masamang nangyayari kay Bernardo. Mabilis na bumalik si Hagibis sa kapatagan upang humingi ng tulong sa mga mamamayan subali’t natagalan bago naunawaan ng mga tao ang ibig sabihin ng mga halinghing at pag-aalma ng kabayo. Sa bandang huli nang mapansin nila ang pagkawala ni Bernardo ay naisipan ng ilang kalalakihan na sundan si Hagibis dahil lagi silang magkasama.

Dinala ni Hagibis ang mga kalalakihan sa paanan ng yungib at tinangka nila etong pasukin. Subalit nang sila ay papalapit na ay sinalubong sila ng nagbabagsakang mga bato na ikinasugat at ikinapilay ng ilang kalalakihan. Natanaw nila ang malalaking nag-uumpugang mga bato at nuon ay napagtanto nila na ang yungib ay pinagpupugaran ng engkantado. Sila ay nangatakot at bumalik sa kapatagan ng hindi nakita si Bernardo.

Mabilis na kumalat ang haka-haka na si Bernardo ay naiipit ng nag-uumpugang bato at tuwing nagpipilit siyang kumawala ay nagiging sanhi eto ng paglindol sa kabundukan ng San Mateo.

Ang pagkawala ni Bernardo ay naging malaking dagok sa namumuong himagsikan ng mga Pilipino dahil sa pagkawala ng isang malakas at matapang na pinuno. Lumipas pa ang ilang taon bago muling nabuo ang loob ng mga Pilipino na ituloy ang pakikipaglaban sa mga Kastila.

Taung 1895 nang muling magpulong ang mga kalalakihan sa yungib ng Pamitinan at duon, sa karangalan ni Bernardo Carpio, ay ginawa nila ang unang sigaw ng himagsikan laban sa mga Kastila.

Ang Alamat ng Tiaong
(The Legend of Tiaong)
Noon ay may naninirahang isang matandang mayamang babae sa maliit na bayan ng probinsya ng Quezon. Sa kabila ng pagiging mayaman nito, siya ay isang mabait at matulungin sa kanyang mga kababayan, lalo na sa mga mahihirap.
Ang matandang babae ay tumutulong sa maraming paraan. Minsan ay ibinibigay ang lahat ng kaya niyang ibigay.
Dahil sa kabaitan ng matandang babae, siya ay natutuhan ng mahalin at igalang ng mga tao sa kanilang komunidad. Ang tawag sa kanya ng lahat ay “TIA” o “TIYA” bilang tanda ng paggalang sa kanya.

Bukod sa pagiging mabait, siya ay isa ring relihiyoso. Araw-araw ay nagpupunta siya ng simbahan para dumalo sa misa. Sa tuwing pupunta siya sa simbahan siya ay nakasakay sa paborito niyang alagang baka. Nasisiyahang tinatanawng mga tao ang babae na nakasakay sa baka at sa tuwing maririnig nila ang ingay ng baka ay alam nilang dumadaan ang kanilang Tiya.

Nakalipas ang maraming taon, nanatili ang matandang babae sa pagbibigay at pagtulong sa kanila, napagkasunduan nilang ipangalan sa matanda at sa kanyang baka ang kanilang bayan. At tinawag nila ang kanilang bayan ng “TIA-ONG” na naggaling sa tawag nila sa matandang babae at sa tunog na naririnig nila sa baka nito.

Hanggang ngayon, lahat ng kabutihang ginawa ng matandang babae ay nanatili sa alaala ng mga tao sa TIA-ONG, na ngayon ay kilala natin bilang TIAONG.

Bakit Pulu-pulo ang Pilipinas
(Why is the Philipppines a group of islands?)

Ayon sa mga ninuno, isang napakahabang isla ang Pilipinas. Ito ay tahanan ng dalawang mag-asawang higante. Dahil sadya raw na mayaman at sagana ang buong isla, hindi na kinailangang magtanim at magluto ang mag-asawa. Namumulot na lang sila ng mga kakainin sa kapaligiran.

Isang araw, napagkasunduan ng nag-asawang kabibe ang kanilang pananghalian. Masayang namulot ng kabibe ang dalawa sa mababaw na parte ng karagatan. Subalit hindi natuwa ang lalakeng higante sa maliliit na kabibe. Lumusong siya sa mas malalim na bahagi ng dagat. Kaagad siyang nakakaita ng isang malahiganteng kabibe. Agad niya itong binuksan at namangha siya sa laman nitong kakaiba. Isang makintab na perlas! Umahon ang higante at galak na ipinakita ang perlas sa asawa.

Sabay lumusong ang mag-asawa upang mangalap pa ng mga higanteng kabibe. Paglaon ay nakaipon sila ng napakaraming kabibe. Binuksan nila ito at itinabi ang mga nagagandahang mga perlas. Masayang umuwi ang mag-asawa.

Subalit habang binabagtas nila ang daan pauwi, nag-away ang dalawa sa hatian ng kanilang kayamanan. Pinipilit ng babae na nararapat na mas marami sa kanya dahil mas marami ang nakuha niyang kabibe. Mariing katwiran naman ng lalake na mas marami sa kanya dahil siya ang unang nakakakita ng perlas.

Nauwi ang kanilang sigawan sa pukulan ng putik at puno. Ipinadyak nila ang kanilang mga paa at nayanig ang buong isla. Dahil sa tindi at tagal ng pag-aaway ng mag-asawa, gumuho ang kabundukan, nahati at naghiwahiwalay ang isla.

Ang dating buong isla ay nahati sa tatlong malalaking isla at mahigit sa pitong libong maliliit na isla. Ang malaking isla sa Hilaga ay tinaguriang Luzon. Ang nasa gitna ay Visayas at ang nasa Timog ay Mindanao.

Ang Alamat ng Gapan (Nueva Ecija)
(The Legend of Gapan)

Si Andong ay isang batang matigas ang ulo. Hindi niya sinusunod ang payo ni ina, bagkus sinalungat pa niyaito.
Isang araw, nanaog ng bahay si Andong at nagpunta sa bakuran. Lumakad siya nang lumakad ngunit di makarating sa kanyang pupuntahan.

Gusto niyang umuwi na ngunit di niya matutuhan ang daan pauwi. Sa pagod, nakatulog siya sa lilim ng punong mangga.

Samantala, ang nanay niya ay di mapakali sa kahahanap kay Andong. Tinulungan pa siyang kaniyang kapitbahay upang hanapin ang andk niyangsi Andong.

Sabi ng isangkapit-bahay, “Paarang nakita ko ang anak ninyo sa kabilang ibayo. Paikot-ikot siya sa dalawang puno na para bang pinaglalaruan ng tiyanak.”

“Kung hindi n’yo sa makita, kumuha kayo ng bilao, ipukpok ninyo sa puno ng hagdan at tawagin nang malakas ang kaniyang pangalan,” ang payo naman ng isang magsasaka. Sinunod ng ina ni Andong ang payo ngunit wala ring nangyari.

Samantala, si andong naman ay nagising sa malakas na iyak ng isang bata, hubad ito at malaki ang tiyan. Nakahiga ito sa dahon ng saging. Kinalong ito ni Andong, ipinaghele ngunit iyak pa rin ng iyak. Nagalit na si Andong at akma ng hahambalusinnang biglang magbago ang anyo ng sanggol. Nagmukha itong matanda, mahaba ang balbas at buhok, at mukhang di naliligo. Ibinagsak nio Andong ang matanda. Takbo ng takbo si Andong ngunit sa kawayanan lang pala siya tumatakbo. Madilim na noon at siya’y pagod na pagod na. Nadapa siay ngunit kahit hirap na ay pilit pa ring gumapang.
Ang ina naman nya ay umuwi na. Nagukat siya ng datnan niya si Andong na gumagapang sa matinding pagod. Gapang siya ng gapang dahil pinaglalaruan siya ng tiyanak.

“Iyan ang napapala ng batang salbahe at matigas ang ulo,” sabi ng marami.

Magmula noon ay naging bukambibig na ng tao ang “Baka matulad ka kay Andong, gapang nang gapang.” Buhat noon ang pook na kinapapaligiran ng kawayan na kinakitaan kay Andong na gumagapang ay tinawag na Gapan, ang isang bayan sa katimugang bahagi ng Nueva Ecija, na ngayon ay isa ng lungsod.

Ang Alamat ng Kainta (Rizal)
(The Legend of Kainta)

Noong unang panahon, sa isa sa mga bayan ng Rizal, na kilala nayon bilang Kainta, ay may naninirahang babae na kilalang-kilala ‘di lamang sa kanilnag lugar, kilala din siya sa mga kalapit bayan. Siya ay si Jacinta. Bukod sa kabilang siya sa isang mayamang pamilya, siya rin ay isang napakagandang dalaga. Nirerespeto at minamahal siya ng mga dahil sa kahanga-hangang katangian nito – mabait at mapag-kawanggawa.

Ang kanyang pagkakawang gawa ay nagmumula sa kaibuturan ng kanyang puso. Si Jscinta ay mabait sa mga pulubi at mahihirap. Walang pulubing dumaraan sa bahay niya na hindi niya binibigyan ng tulong. Iniimbitahan niya ang mga mahihirap na bata sa kanyang bahay upang maglaro ng kanyang mga laruan.

Nang siya ay lumaki na, tuwing Linggo ng umaga pagkatapos niyang magsimba, mahaba ang pila ng mga pulubi, dahil si Jacinta ay bukas palad at kawanggawang nagbibigay ng mga laruan, damit at salapi. Dahil ditto ay lalo siyang minamahal ng kanyang mga kababayan.

Hindi tulad ng ibang magagandang babae, si Jacinta ay hindi suwerte sa pag-ibig. Ang kanyang minamahal mula pagkabata ay nagkasakit at namatay, at ang resulta ay agn pagiging matandang dalaga niyo.

Nang mamatay ang mga magulang ni Jacinta, naiwan siyang mag-isa. Ginugol niya ang kanyang buhay sa pgtulong sa mga nangangailangan. Dahil sa pagmamahal sa kanya ng mga tao, ang lahat ay tinawag siyang KA INTA – ang pangalang nagging simbolo ng “kaligtasan ng nangangailangan.”

Dumating ang araw ng pasko, tulad ng mga nakaraang pasko maraming mga tao ang pumupunta sa bahay ni Ka Inta. Ngunit ‘di tulad ng dati, ay wala si Ka Inta sa bintana. Halos lahat sila ay tinatawag si Ka Inta, ngunit walang sumasagot. Maraming beses nilang tinawag ito ngunit wala pa ring sumasagot. At nang buksan ang pinto ay napatili ang mga kababaihan, nag-krus naman ang mga lalaki, ang mga bata naman ay nag-iiyakan. Ito ay sa kadahilanang si ka Inta ay nakahiga – siya ay pumanaw na.

“Ka Inta, Ka Inta,” iyak ng lahat. Sa gitna ng kanilang pagdadalamhati at pag-iyak, nakita ng mga tao ang mga nakahandang regalo na alam iyon ay para sa kanila.

Ang malumgkot na balita ay kumalat na parang apoy. Ang lahat ay nabahala sa nalaman nilang balita. Patay na si Ka Inta, ang taong ginugol ang kanyang buhay para pagsilbihan ang mga mahihirap at nangangailangan. Namatay siya, subalit ang alaala niya ay hindi mabubura sa isipan ng mga taong pinaglingkuran niya. At mula noon tinawag nila ang bayan na iyon na KAINTA.

5 responses to “Legends (People and Places)

  1. pwedeng pkilagay kung cnong mga taong nandayuhan sa pilipinas na may dala ng kani-kanilang alamat?
    please assignment k lng
    tnx

  2. Anonymous

    wow ganito na ba ka avail ang network nyo

  3. Anonymous

    pede bng pki tag ang facebook k ha

  4. oo. bakit hindi?

  5. daniele, pakitignan sa mga aklat na may kinalaman sa kasaysayan ng pilipinas ang sagot sa tanong mo, baka matagalan bago ko magawa ito..maaaring basahin ang mga sumusunond pero hindi ko alam kung nasasaad dito ang panitikan:

    http://ryemikheal1024.multiply.com/journal/item/45/Katanungan_para_sa_Ikaapat_na_Taon

    http://www.elaput.org/almat01.htm

    http://ask.reference.com/web?q=impluwensiya%20ng%20mga%20arabe&l=dir&qsrc=2891&o=10616

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s