Tag Archives: maikling kwento

Ano ang Pabula?

Ang pabula ay isang uri ng kathang-isip na panitikan kung saan mga hayop o kaya mga bagay na walang-buhay ang gumaganap na mga tauhan, katulad ng leon at daga, pagong at matsing, at lobo at kambing.  May natatanging kaisipang mahahango mula sa mga pabula, sapagkat nagbibigay ng mga moral na aral para sa mga batang mambabasa.

http://www.takdangaralin.com/filipino/mga-pabula/ang-pabula/

Basahin ang mga halimbawa:

1. Ang Lobo at ang Ubas
2.
Ang Salbaheng Lobo
3. Ang Lobo at ang Kambing
4. Ang Uwak na Nagpanggap
5. Ang Magnanakaw
6.
Ang Daga at ang Leon
7. Ang Agila at ang Maya
8. Ang Palaka at ang Kalabaw
9. Ang Kabayo at ang Kalabaw
10. Ang Kabayo at ang Mangangalakal
11: Ang mayabang na Pagong
12. Ang Inahing Manok at ang Kanyang mga Sisiw
13. Ang Aso at ang Kanyang Anino
14. Ang Usa at ang Aso
15. Ang Mayabang na Tipaklong at ang Masinop na Langgam
16. Ang Inggiterong Uwak
17. Si Pagong at Si Matsing
**************************

Pabula

Ano ang pabula?

Ang pabula (fable) ay isang maiksing kuwentong kathang-isip na kinatha
nuong unang panahon. Eto ay ginagampanan ng mga hayop na nagsasalita
at kumikilos na tulad ng tao. Ang pabula ay tumatalakay sa mga kilos at
pag-uugali na nangangailangang ituwid o baguhin dahil sa pagiging hindi
mabuti o makatarungan.

Itinuturo sa atin ng pabula ang tama, patas, makatarungan, at makataong
ugali at pakikitungo sa ating kapwa. Ang mga pabula ay lumaganap dahil
sa mga magagandang aral sa buhay na ibinibigay nito.

Bakit mga hayop, at hindi tao, ang pangunahing gumaganap sa pabula?

Ang isang dahilan ay ang mga hayop (animals) ay may kanya-kanyang likas
na katangian na madaling isalarawan upang mas maging malinaw ang
paglalahad ng kuwento. Mga katangian na tulad ng pagiging maamo (tupa),
mabagsik (lobo), masipag (langgam), mapanlinlang, at marami pang iba.

Ang isa pang dahilan ay nuong unang panahon ay magkakasama ang mga
tao bagamat sila ay mula sa iba’t-ibang lipi at antas ng lipunan. Sa
pamamagitan ng paggamit ng mga hayop bilang pangunahing tauhan sa
pabula ay naiiwasan ang pagkakagalit at pagtatalu-talo ng mga tao sa
maaaring maging maling pag-aakala na ang kanilang lipi, o antas sa
lipunan, ang tinatalakay at pinupuna pabula,

Sino si Aesop?

Si Aesop ay isang Griego (Greek) na namuhay nuong panahong 620-
560 BC at itinuturing na ama ng mga sinaunang pabula (ancient fables)
Si Aesop ay isinilang na kuba at may kapansanan sa pandinig. Siya ay
unang lumaki na isang alipin subalit sa kanyang ipinakitang sipag,
katapatan, at talino ay pinagkalooban siya ng kalayaan ng kanyang amo at
hinayaang maglakbay at makilahok sa mga kilos pambayan. Dito lumabas
at nakilala ang kanyang talino at pagiging makatarungan. Siya ay lumikha ng
mga pabula upang turuan ang mga tao sa tamang pag-uugali at pakikitungo
sa kapwa. Tinataya na siya ay lumikha ng mahigit sa 200 pabula nang siya
ay nabubuhay pa.

Ano ang kahalagahan ng pabula?

Nuong unang panahon, nang ang pamumuhay ng mga tao ay simple pa
lamang, ang pabula ay ginagamit upang turuan ang mga tao sa tamang
pag-uugali at pakikitungo sa kapwa.

Sa paglipas nang panahon ang pabula ay ginawang kuwentong pambata
na karaniwang isinasalaysay sa mga bata bago sila patulugin (bedtime
stories) ng kanilang mga magulang.

Sa panahon ngayon ang pabula ay muling binalikan at muling sumisikat
sapagkat eto ay ginagamit sa ibang paraan upang kapulutang ng mga aral.
Halimbawa sa larangan ng negosyo ang pabula ay ginagamit ng pamunuan
ng mga kumpanya upang turuan and kanilang mga manggagawa sa wasto
at karapat-dapat na pakikitungo sa kanilang mga kalakalan, sa mga kapwa
empleyado, at maging sa kanilang mga katunggali sa kalakalan.

Source: http://www.katig.com/panitikan_01.html